Bi 3
I. Khái quát về điều ho hoạt động gen
- Điều hoà hoạt động gen: Điều hoà lợng sản phẩm do gen
tạo ra, giúp tế bào điều chỉnh tổng hợp prôtêin cần thiết vào
lúc cần thiết.
- SV nhân sơ: Điều hòa phiên mã
- SV nhân chuẩn: Điều hòa phiên mã, dịch mã, sau dịch mã.
IU HO HOT NG GEN
-Th no l iu ho
hot ng ca gen?
-Cỏcmc iu
ho hot ng gen?
1. Mô hình cấu trúc Opêron Lac
P R P 0 Z Y A
Gen điều ho
Opêron Lac
(SơđồmôhìnhcấutrúccủaOpêronLac ởvi khuẩnE.coli)
R P 0 Z Y A
Gen điều ho
Opêron Lac
II. Điều ho hoạt động của gen ở sinh vật nhân sơ
IU HO HOT NG GEN
- Opêron: Các gen cấu trúc liên quan về chức năng thờng
phân bố liền nhau thành cụm và có chung một cơ chế điều hoà
đợc gọi là Opêron.
- Các thành phần của một Opêron:
+ Vùng vận hành O (Operator): Nơi gắn Protein ức chế ngăn
cản quá trình phiên mã của các gen cấu trúc.
+ Các gen cấu trúc: Z, Y, A kiểm soát tổng hợp các enzim
tham gia vào các phản ứng phân giải đờnglactôzơcótrong
môi trờng để cung cấp năng lợng cho tế bào.
1. Mô hình cấu trúc Opêron Lac
II. Điều ho hoạt động của gen ở sinh vật nhân sơ
-Opêron:
IU HO HOT NG GEN
P R P 0 Z Y A
Gen điều ho
Opêron Lac
R P 0 Z Y A
Gen điều ho
Opêron Lac
- Gen điều hoà R (không nằm trong thành phần của opêron):
kiểm soát tổng hợp prrôtêin ức chế. Prôtêin này có ái lực với
vùng vận hành O ngăn cản phiên mã các gen trong opêron.
IU HO HOT NG GEN
1. Mô hình cấu trúc Opêron Lac
II. Điều ho hoạt động của gen ở sinh vật nhân sơ
+ Vùng khởi động P (Promoter): Nơi ARN Pôlimeraza bám
vào và khởi động phiên mã.
P R P 0 Z Y A
Gen điều ho
Opêron Lac
R P 0 Z Y A
Gen điều ho
Opêron Lac
2. Sự điều ho hoạt động của Operon Lac
- Khi môi trờng không có Lactôzơ: Gen điều hòa R tổng
hợp protein ức chế (gắn vào vùng vận hành O gây ức chế
phiên mã của các gen cấu trúc Z, Y, A.
- Khi môi trờng có Lactozơ: Lactôzơ nh là chất cảm ứng
gắn vào và làm thay đổi cấu hình protein ức chế nên nó không
thể gắn đợc vào vùng vận hành O ARN pôlimeraza bám
vào vùng khởi động P các gen cấu trúc Z, Y, A hoạt động
phiên mã, dịch mã.
IU HO HOT NG GEN
ADN
Gen
Gen
i
i
u
u
ho
ho
(R
(R
)
)
Gen
Gen
v
v
n
n
h
h
nh
nh
Nh
Nh
ú
ú
m
m
gen
gen
c
c
u
u
tr
tr
ỳ
ỳ
c
c
A
A
B
B
C
C
OPấRON
OPấRON
C
C
ỏ
ỏ
c
c
ph
ph
n
n
t
t
c
c
ch
ch
mARN
S tng hpb dng li
sinh tổng hợp prôtêin
2. Sự điều ho hoạt động của Operon Lac
ADN
Gen
Gen
i
i
u
u
ho
ho
(R
(R
)
)
Gen
Gen
v
v
n
n
h
h
nh
nh
Nh
Nh
ú
ú
m
m
gen
gen
c
c
u
u
tr
tr
ỳ
ỳ
c
c
A
A
B
B
C
C
OPấRON
OPấRON
C
C
ỏ
ỏ
c
c
ph
ph
n
n
t
t
c
c
ch
ch
mARN
S tng hpb dng li
+
+
Cỏc phnt cm ng
sinh tổng hợp prôtêin
2. Sự điều ho hoạt động của Operon Lac
Chnphng ỏn ỳng cho cho cõu
trc nghimsau
1
1. Trong cơ chế điều hoà biểu hiện của gen ở tế bào nhân sơ,
vai trò của gen điều hoà R là
A. g
A. g
ắ
ắ
n
n
v
v
ớ
ớ
i
i
c
c
á
á
pr
pr
ô
ô
t
t
ê
ê
in
in
ứ
ứ
c
c
chế
chế
l
l
à
à
m
m
c
c
ả
ả
n
n
tr
tr
ở
ở
ho
ho
ạ
ạ
t
t
đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
c
c
ủ
ủ
a
a
enzim
enzim
phi
phi
ê
ê
n
n
m
m
ã
ã
.
.
B. qui
B. qui
đ
đ
ịnh
ịnh
t
t
ổ
ổ
ng
ng
h
h
ợ
ợ
p
p
pr
pr
ô
ô
t
t
ê
ê
in
in
ứ
ứ
c
c
chế
chế
t
t
á
á
c
c
đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
l
l
ê
ê
n
n
v
v
ù
ù
ng
ng
v
v
ậ
ậ
n
n
h
h
à
à
nh
nh
.
.
C.
C.
t
t
ổ
ổ
ng
ng
h
h
ợ
ợ
p
p
pr
pr
ô
ô
t
t
ê
ê
in
in
ứ
ứ
c
c
chế
chế
t
t
á
á
c
c
đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
l
l
ê
ê
n
n
v
v
ù
ù
ng
ng
đ
đ
iều
iều
ho
ho
à
à
.
.
D.
D.
t
t
ổ
ổ
ng
ng
h
h
ợ
ợ
p
p
pr
pr
ô
ô
t
t
ê
ê
in
in
ứ
ứ
c
c
chế
chế
t
t
á
á
c
c
đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
l
l
ê
ê
n
n
c
c
á
á
c
c
gen
gen
cấu
cấu
tr
tr
ú
ú
c
c
.
.
10
10
9
9
8
8
7
7
6
6
5
5
4
4
3
3
2
2
1
1
0
0
Chnphng ỏn ỳng cho cho cõu
trc nghimsau
2
2. iu hũa hot ng ca gen sinh vt nhõn s c hiu l
A. Gen cú c phiờn mó v dch mó hay khụng.
B. Gen cú c biu hin kiu hỡnh hay khụng.
C. Gen cú c dch mó hay khụng.
D. Gen cú c phiờn mó hay khụng.
10
10
9
9
8
8
7
7
6
6
5
5
4
4
3
3
2
2
1
1
0
0
Chnphng ỏn ỳng cho cho cõu
trc nghimsau
3
3. Theo giai on phỏt trin ca cỏ th v theo nhu cu hot
ng sng ca t bo thỡ
A. Tt c cỏc gen trong t bo iu hot ng.
B. Phn ln cỏc gen trong t bo khụng hot ng hoc
hat ng rt yu.
C. Ch cú mt gen trong t bo hot ng.
D. Tt c cỏc gen trong t bo cú lỳc ng hot ng
cú khi ng lot dng.
10
10
9
9
8
8
7
7
6
6
5
5
4
4
3
3
2
2
1
1
0
0
Chnphng ỏn ỳng cho cho cõu
trc nghimsau
4
4. i vi ụperon E. coli thỡ tớn hiu iu hũa hot ng ca
gen l:
A. ng lactoz.
B. ng saccarozo.
C. ng mantozo.
D.ng glucozo.
10
10
9
9
8
8
7
7
6
6
5
5
4
4
3
3
2
2
1
1
0
0
Chnphng ỏn ỳng cho cho cõu
trc nghimsau
5
5. C ch iu hũa i vi ụperon lỏc E. coli da vo tng
tỏc ca cỏc yu t no:
A. Da vo tng tỏc ca protein c ch vi vựng P.
B. Da vo tng tỏc ca protein c ch vi nhúm gen
cu trỳc
C. Da vo tng tỏc ca protein c ch vi vựng O.
D. Da vo tng tỏc ca protein c ch vi s
thay i iu kin mụi trng.
10
10
9
9
8
8
7
7
6
6
5
5
4
4
3
3
2
2
1
1
0
0
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét