- Nhận thức và trách nhiệm cuả chủ phơng tiện trong việc duy trì tình
trạng an toàn kỷ thuật của phơng tiện theo tiêu chuẩn quy định khi tham gia
giao thông còn rất ít nh thay đổi tổng thành, linh kiện, phụ kiện xe cơ giới, coi
thờng các quy định của nhà chế tạo do thiếu hiểu biết.
2. Sự cần thiết khách quan phải bảo hiểm xe cơ giới.
Do tình hình tai nạn giao thông xảy ra ngày càng nhiều và mức độ
nghiêm trọng nh đã phân tích ở trên nn ta đã đa ra nhiều biện pháp để làm
giảm bớt tai nạn giao thông và mức độ nghiêm trọng của nó, nh xử lý vi phạm
luật lệ giao thông, hớng dẫn học luật lệ ATGT, bắt đội mũ bảo hiểm Tuy
nhiên với sự cố gắng của bản thân con ngời cũng nh sự trợ giúp của khoa học
công nghệ chúng ta vẫn cha thể loại bỏ đợc tai nạn giao thông xảy ra với mức
độ ngày càng lớn và đôi khi mang tính thảm hoạ. Khi tai nạn xảy ra không chỉ
có bản thân nhân và gia đình của họ bị thiệt hại về tính mạng thu nhập và sức
khoẻ mà cả xã hội cũng bị ảnh hởng, bởi lẽ những ngời tham gia giao thông là
những ngời trụ cột, ngời lao động chính trong gia đình, trong doanh nghiệp
Luật pháp đã quy định khi xảy ra tai nạn chủ phơng tiện phải bồi thờng còn
gặp nhiều khó khăn phức tạp, vì vậy nhiều khi chủ phơng tiện gây tai nạn rồi
bỏ trốn, gây ra ức chế cho gia đình phía nạn nhân. Hơn nữa nhiều khi lái xe
cũng bị chết nên việc bồi thờng khó giải quyết, ngoài ra có những vụ chủ ph-
ơng tiện không đủ điều kiện tài chính để bồi thờng cho nạn nhân.
Để bù đắp những tổn thất về ngời và của do những rủi ro bất ngờ gây ra
cho chủ phơng tiện vận tải. Bảo hiểm phơng tiện giao thông vận tải nói chung
và bảo hiểm xe cơ giới nói riêng là biện pháp hữu hiệu nhất hiện nay.
Do đó nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới ra đời là cần thiết và khách quan.
3. Tác dụng của bảo hiểm xe cơ giới.
Bảo hiểm xe cơ giới ra đời có tác dụng to lớn đối với nền kinh tế xã hội:
Góp phần ổn định tài chính, ổn định sản xuất kinh doanh cho các chủ
xe. Vì xe cơ giới là một loại tài sản có gía trị lớn đối với mỗi cá nhân và xã hội
do đó khi tổn thất xảy ra, nếu chủ xe tham gia bảo hiểm thì sẽ đợc công ty bảo
hiểm bồi thờng góp phần làm cho việc sản xuất kinh doanh bị gián đoạn, hạn
chế tối đa giảm thu nhập do rủi ro xảy ra.
- Góp phần ngăn ngừa và đề phòng tai nạn giao thông. Thông qua các
tác bồi thờng qua các năm, nhà bảo hiểm sẽ thống kê đợc rủi ro, nguyên nhân
gây ra tai nạn để từ đó tìm ra các biện pháp hữu hiệu phòng và chống tai nạn
xảy ra những lần sau: Các nhà Bảo hiểm sẽ trích phí bảo hiểm thu đợc để xây
dựng, mua sắm trang bị các thiết bị an toàn nh rải nhựa, xây cột chống đỡ hai
bên dờng hạn chế xe lăn xuống vực với biện pháp này cả chủ xe và nhà bảo
hiểm đều có lợi.
- Góp phần xoa dịu bớt sự căng thẳng giữa chủ xe với phía gia đình nạn
nhân. Khi xảy ra tai nạn chủ xe nhiều khi chủ xe không có lỗi và nhất định
không bồi thờng gây ra mâu thuẫn gay gắt giữa chủ xe và phía gia định nạn
nhân, khi đó các công ty Bảo hiểm sẽ đứng ra điều hoà mâu thuẫn bằng cách
chi trả cho phía gia đình nạn nhân một khoản tiền nhất định, đó chính là việc
bồi thờng nhân đạo của các công ty Bảo hiểm.
- Góp phần tăng thu ngân sách cho Nhà nớc, thông qua việc nộp thuế
các công ty bảo hiểm đã góp vào ngân sách Nhà nớc một số lợng khá lớn. Từ
đó Nhà nớc có điều kiện để nâng cấp cải tạo xây dựng mới cơ sở hạ tầng, tạo
thêm công ăn việc làm cho ngời lao động.
II. Nội dung cơ bản một số nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ
giới.
Các nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới đợc triển khai dới hai hình thức là
bắt buộc và tự nguyện.
Các loại hình bắt buộc bao gồm
- Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới đối với ngời thứ ba
- Bảo hiểm tai nạn hành khách
Các loại hình bảo hiểm tự nguyện bao gồm
+ Bảo hiểm vật chất thân xe
+ Bảo hiểm TNDS của chủ xe đối với hàng hoá chở trên xe
+ Bảo hiểm tai nạn lái phụ xe
1. Bảo hiểm vật chất thân xe
a. Đối tợng bảo hiểm
Xe cơ giới là xe hoạt động bằng chính động cơ của mình và đợc hoạt
động trên lãnh thổ quốc gia, bao gồm: Ô tô, xe máy, mô tô.
- Đối tợng bảo hiểm: Bao gồm tất cả những chiếc xe còn giá trị và đợc
phép lu hành trên lãnh thổ của quốc gia.
Chủ xe tham gia bảo hiểm vật chất xe là để đợc bồi thờng những thiệt
hại vật chất xảy ra với xe của mình do những rủi ro đợc bảo hiểm gây ra.
Đối với xe ô tô các loại có thể bảo hiểm toàn bộ vật chất xe và cũng có
thể bảo hiểm từng bộ phận của chiếc xe. Tuy nhiên nếu theo từng bộ phận thì
phải theo 7 tổng thành sau:
- Trong mọi trờng hợp không bao giờ bảo hiểm bồi thờng vợt quá số tiền
ghi trong đơn bảo hiểm, hay nói cách khác là giới hạn tối đa để bồi thờng.
- Nếu chủ xe cũ đã mua bảo hiểm, sau đó chuyển quyền sở hữu cho ngời
khác thì chủ xe mới vẫn đợc hởng bảo hiểm đến hết hạn hợp đồng, nhng chủ
xe phải báo cáo cho công ty bảo hiểm.
- Bảo hiểm không chịu phần hao mòn tự nhiên của chiếc xe. Chủ xe phải
chịu các khoản miễn thờng, hao mòn, trục trặc máy móc, hỏng lốp xe do sử
dụng thanh bị cắt hay nổ.
b. Phạm vi bảo hiểm
Trong hợp đồng bảo hiểm các rủi ro đợc bảo hiểm bao gồm:
- Tai nạn do đâm và lật đổ
- Cháy nổ bão, lũ lụt, sét đánh động đất ma đá.
- Mấy cắp toàn bộ xe
- Tai nạn do rủi ro bất ngờ khác gây nên.
Ngoài những khoản bồi thờng trên do chiếc xe đợc bảo hiểm, các công
ty bảo hiểm còn thanh toán cho chủ xe những chi phí cần thiết và hợp lý nhằm:
- Ngăn ngừa và hạn chế tổn thất phát sinh thêm khi xe bị thiệt hại do các
rủi ro đợc bảo hiểm.
- Chi phí bảo vệ xe và kéo xe bị thiệt hại đến nơi gần nhất sửa chữa.
- Chi phí giám định tổn thất nếu thuộc trách nhiệm của nhà bảo hiểm.
Để tránh những nguy cơ đạo đức, lợi dụng bảo hiểm, những hành vi vi
phạm pháp luật, luật lệ giao thông, hay một số rủi ro đặc biệt khác, những thiệt
hại tổn thất xảy ra những nguyên nhân sau đây không đợc bồi thờng. Hay đây
chính là những rủi ro bị loại trừ:
- Hành động cố ý của chủ xe, lái xe
- Chủ xe vi phạm luật lệ an toàn giao thông nh đi vào đờng cấm, đi ngợc
chiều quy định, đi đêm không đèn.
- Lái xe không đủ tuổi, không có bằng hoặc có nhng không hợp lệ.
- Lái xe bị ảnh hởng của rợu bia, ma tuý hoặc chất kích thích khác khi
điều khiển xe.
- Xe chở chất nổ, chất cháy trái phép.
- Xe chở quá trọng tải hoặc quá số khách quy định.
- Xe sử dụng để tập lái, đua thể thao, chạy thử sau khi sửa chữa.
Trong quá trình triển khai nghiệp vụ, các công ty bảo hiểm phải lu ý.
Nếu một ngời nào đó lái xe mà ngời này không có tên trong danh mục "những
ngời hay những loại ngời đợc quyền lái xe" thì công ty bảo hiểm vẫn phải giải
quyết khiếu nại nếu xe bị mất trộm và tên trộm xe gây ra tai nạn dẫn đến tử
vong, thơng tích, thiệt hại cho bên thứ ba.
c. Giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm và phi bảo hiểm.
Giá trị bảo hiểm là giá trị thực tế trên thị trờng của chiếc xe tại thời
điểm ngời tham gia bảo hiểm mua bảo hiểm.
Việc xác định đúng giá trị bảo hiểm của xe là rất quan trọng, vì đây là
cơ sở để bồi dỡng thờng chính xác thiệt hại thực tế cho chủ xe tham gia bảo
hiểm. Tuy nhiên giá xe trên thị trờng luôn luôn biến động và có thêm nhiều
chủng loại xe mới gây khó khăn cho việc xác định giá trị xe.
Giá trị bảo hiểm đợc xác định và chênh lệch giữa giá trị ban đầu với
khấu hao của xe.
Số tiền bảo hiểm là số tiền ghi trong đơn bảo hiểm.
Việc xác định đúng giá trị bảo hiểm của xe là rất quan trọng, vì đây là
cơ sở để bồi thờng chính xác thiệt hại thực tế cho chủ xe tham gia bảo hiểm.
Tuy nhiên giá xe trên thị trờng luôn luôn biến động và có thêm nhiều chủng
loại xe m ới gây khó khăn cho việc xác định giá trị xe.
Giá trị bảo hiểm đợc xác định dựa và chênh lệch giữa giá trị ban đầu với
khấu hao của xe.
Số tiền bảo hiểm là số tiền ghi trong đơn bảo hiểm.
Phí bảo hiểm
Khi xác định phí bảo hiểm cho từng đối tợng tham gia bảo hiểm cụ thể
các công ty Bảo hiểm thờng căn cứ vào những nhân tố sau:
Loại xe: Do mỗi loại xe có những đặc điểm kỹ thuật khác nhau, có mức
độ rủi ro khác nhau nên phí bảo hiểm đợc tính riêng cho từng loại xe. Thông
thờng các công ty bảo hiểm đa ra những biểu xác định phí phù hợp cho hầu hết
các xe thông dụng, thông qua việc phân loại xe thành các nhóm. Việc phân
loại này đợc dựa trên cơ sở tốc độ tối đa của xe, tỷ lệ gia tốc, mức độ khó khăn
khi sửa chữa và sự khan hiếm của phụ tùng. Đối với các loại xe hoạt động
không thông dụng nh xe kéo ro mooc, xe chở hàng nặng Do có mức độ rủi
ro cao nên phí bảo hiểm thờng đợc cộng thêm một tỷ lệ nhất định dựa trên mức
phí cơ bản.
Phí bảo hiểm đợc tính theo công thức:
P = f + d
Trong đó: P là phí thua mỗi đầu xe
d: là phần phụ phí
f là phí thuần (phí bồi thờng).
Theo công thức trên thì phí bảo hhiểm phụ thuộc vào các yếu tố sau:
* Tình hình bồi thờng của những năm trớc đó. Phí bồi thờng đợc xác
định nh sau dựa trên số liệu thống kê.
F = s1* t1/c1 + s2*t2/c2+ sn*tn/cn
Trong đó: Si là số vụ tai nạn xảy ra trong năm thứ i
Ti là thiệt hại bình quân một vụ trong nắm thứ i
ci số xe hoạt động trong năm thứ i
Phần phụ phí bao gồm các chi phí nh chi phí đề phòng hạn chế tổn thất,
chi phí quản lý.
Công thức xác định một cách tổng quát: P = sb*r
Chủ xe có thể tham gia bảo hiểm toàn bộ hoặc từng tổng thành. Vì vậy
khi tính số tiền bảo hiểm phải dựa vào giá trị bảo hiểm và khấu hao, mức khấu
hao và STBH phải của từng tổng thành lại phải căn cứ vào cơ cấu giá trị của
tổng thành đó trong tổng giá trị của chiếc xe, thông thờng các công ty bảo
hiểm quy định tổng thành thân vỏ chiếm 53.5% GTBH. Nếu chủ xe tham gia
bảo hiểm một hoặc số tổng thành thì tỷ lệ phí bao giờ cũng cao hơn theo một
hệ số nhất định.
- Khu vực để xe: Trong thực tế không phải công ty bảo hiểm nào cũng
quan tâm đến vấn đề này, tuy nhiên một số công ty vẫn quan tâm rất chặt chẽ,
khu vực để xe càng an toàn thì phí thấp hơn.
- Mục đích sử dụng xe: Đây là nhân tố rất quan trọng khi xác định phí
bảo hiểm, nó giúp công ty bảo hiểm biết đợc mức độ rủi ro có thể xảy ra để
xác định phí cho hợp lý.
Ngoài ra độ tuổi khiển xe cũng rất quan trọng, thông thờng những lái xe
từ 50 - 55 tuổi thờng ít gặp rủi ro hơn những ngời trẻ tuổi. Tuy nhiên với những
ngời trên 60 tuổi công ty bảo hiểm có thể không nhận bảo hiểm trừ khi có giấy
chứng nhận sức khoẻ phù hợp. Ngoài ra để nêu cao tinh thần trách nhiệm,
tránh hiện tợng trục lợi bảo hiểm thì các công ty bảo hiểm vẫn thờng quy định
một mức miễn thờng. Tổn thất xảy ra dới mức này thì các chủ xe phải chịu
trách nhiệm.
Trong thực tế các công ty bảo hiểm còn phải xác định phí bảo hiểm
ngắn hạn, loại phí này liên quan đến tỷ lệ phí ngắn hạn. Tỷ lệ phí ngắn hạn đợc
áp dụng khi ngời đợc bảo hiểm yêu cầu đợc bảo hiểm trong một giai đoạn
ngắn hơn một năm, tỷ lệ phí bảo hiểm này cao hơn phí bảo hiểm tơng ứng cho
cả năm do các công ty phải cùng các chi phí hành chính bất chấp thời hạn của
hợp đồng, ở đây khồng có sự tái tục hợp đồng nên không thể bù lại các chi phí
ban đầu. Các loại bảo hiểm ngắn hạn thờng liên quan tới những lái xe ít quen
thuộc với với chiếc xe nh những lái xe thờng xuyên, điều này đặc biệt thờng
xảy ra với những chiếc xe đi thuê. Tuy có một ít dao động nhng tỷ lệ phí đợc
các định nh sau:
Thời hạn bảo hiểm Tỷ lệ phí xác đinh (%)
1 ngày 5
8 ngày 10
15 12.5
1 tháng (30 ngày) 20
2 tháng (60 ngày) 25
3 tháng (90 ngày) 30
4 tháng (120 ngày) 40
5 tháng 50
6 tháng 60
7 tháng 65
8 tháng 75
9 tháng 85
Hơn 9 tháng Toàn bộ phí
- Giám phí bảo hiểm: Để khuyến khích các chủ xe có số lợng lớn tham
gia bảo hiểm tại công ty mình, các công ty bảo hiểm thờng áp dụng mức giảm
phí so với mức phí chung theo số lợng xe tham gia bảo hiểm. Ngoài ra hầu hết
các công ty bảo hiểm thờng áp dụng cơ chế giảm giá cho những ngời tham gia
bảo hiểm không có khiếu nại và gia tăng tỷ lệ giảm phí này cho một số năm
không có khiếu nại gia tăng. Có thể nói đây là biện pháp phổ biến trong bảo
hiểm xe cơ giới.
Đối với những xe hoạt động theo muàe vụ, thì xe phải đóng phí trong
những ngày hoạt động đó. Phí bảo hiểm đợc xác định.
Phí đóng = Mức phí cả năm x số tháng xe hoạt động trong năm
Các đơn bảo hiểm ngắn hạn không áp dụng hình thức giảm phí do
không khiếu nại, chúng không thể đợc tái tục và thông thờng không đợc gia
hạn.
Nếu ngời bảo hiểm yêu cầu huỷ bỏ đơn bảo hiểm trong năm bảo hiểm
đầu tiên các công ty Bảo hiểm dựa trên tỷ lệ phí ngắn hạn.
d. Giám định và bồi thờng tổn thất.
Giám định và bồi thờng là công việc cuối cùng hoàn thiện sản phẩm
bảo hiểm. Làm tốt công tác này sẽ làm giảm đợc những chi phí trong quá trình
kinh doanh bảo hiểm, thúc đẩy hoạt động kinh doanh trong quá trình cạnh
tranh gay gắt. Vì vậy công tác giám định bồi thờng phía theo một trình tự nhất
định.
* Giám định:
Cũng nh các loại đơn bảo hiểm khác, công ty bảo hiểm yêu cầu chủ xe
hoặc lái xe khi xe bị tai nạn phải tìm mọi cách để cứu chữa, hạn chế tổn thất
mặt khác nhanh chóng bảo cho công ty bảo hiểm biết để giám định. Các chủ
xe không đợc tự ý di chuyển, tháo dỡ hoặc sửa chữa xe khi cha có ý kiến của
công ty bảo hiểm, trừ trờng hợp phải thi hành chỉ thị của cơ quan có thẩm
quyền.
Giám định viên có thể là ngời của công ty bảo hiểm, là ngời đại diện của
công ty hoặc cũng có thể là giám định viên độc lập.
Trong quá trình giám định phải làm rõ các vấn đề sau:
Nguyên nhân gây ra tai nạn cho thuộc phạm vi bảo hiểm không
Mức độ thiệt hại vật chất liên quan đến số tiền bảo hiểm
Lối cũng nh mức độ thiệt hại của ngời thứ ba.
Xác định mức khấu hao cho phù hợp, nếu xe tham gia bảo hiểm từ đầu
tháng mà khi bị tai nạn từ ngày 15 trở về trớc khi thì không tính khấu hao
tháng đó, còn nếu xe bị tai nạn sau ngày 15 thì tháng đó đợc tính khấu hao.
Mọi tổn thất đợc khách hàng thông báo đều phải đợc giám định một
cách nhanh chóng để các tang vật và nhân chứng không bị phân tán. Trong tr-
ờng hợp giám định không thực hiện đợc do hiện trờng bị xáo trộn, hoá đơn
chứng từ bị tiêu huỷ thì có thể căn cứ vào biên bản của cơ quan chức năng, dựa
vào khai báo của ngời đợc bảo hiểm, bằng chứng, ảnh chụp, hiện vật thu đợc
và kết quả điều tra của giám định viên
Nếu tai nạn xảy ra có liên quan đến ngời thứ ba thì giám định viên phải
hớng dẫn bên thứ ba tiến hành các thủ tục và cùng đứng ra giám định để giải
quyết trách nhiệm của các bên. Sau khi giám định có đủ mặt các bên liên quan
cần thiết phải tiến hành lập biên bản giám định, căn cứ vào biên bản giám
định nhà Bảo hiểm sẽ tiến hành giải quyết bồi thờng cho chủ xe.
Hồ sơ bồi thờng bao gồm các giấy tờ sau đây:
1. Giấy phép lu hành và bằng lái
2. Giấy chứng nhận bảo hiểm
3. Tờ khai tình trạng tai nạn của chủ xe
4. Biên bản giám định
5. Bản án hoặc quyết định của tòa án trong một số trờng hợp có tranh
chấp
6. Các tài liệu xác định của bên thứ ba nếu có
7. Các chứng từ hóa đơn cần thiết: Hóa đơn thanh toán tiền sửa chữa xe,
kéo xe
* Bồi thờng
Về nguyên tắc việc xác định số tiền bồi thờng phải đảm bảo điều kiện:
số tiền bảo hiểm là giới hạn tối đa của mức bồi thờng.
Tuy nhiên trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới có áp dụng khấu hao vì
vậy để xác định chính xác số tiền bồi thờng phải chia theo hai trờng hợp sau:
Trờng hợp 1: Bồi thờng tổn thất toàn bộ ( có 3 trờng hợp )
- Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm với số tiền bảo hiểm nhỏ hơn hoặc bằng
giá trị bảo hiểm: Thì khi tổn thất toàn bộ xảy ra chủ xe bồi thờng đúng bằng số
tiền ghi trong đơn bảo hiểm trừ đi tận thu và khấu hao phân bổ cho nó ( nếu
có )
STBT = STBH - KH(%) - TT(%)
- Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm với số tiền bảo hiểm lớn hơn giá trị bảo
hiểm: Thì theo nguyên tắc hoạt động của bảo hiểm, để tránh việc lợi dụng bảo
hiểm, công ty bảo hiểm chỉ chấp nhận STBH <= GTBH, tuy nhiên nếu chủ xe
vô tình hay cố ý tham gia với STBH > GTBH thì nhà Bảo hiểm cũng chỉ bồi
thờng bằng thiệt hại thực tế và luôn luôn nhỏ hơn hoặc bằng GTBH.
STBH = gtbh - kh - tt
- Nếu xe bị mất cắp chủ xe phải kịp thời thông báo cho nhà Bảo hiểm
biết để tổ chức tìm kiếm, sau một thời gian nhất định không tìm thấy nhà Bảo
hiểm tiến hành bồi thờng nh sau:
+ Bồi thờng đúng bằng số tiền ghi trong đơn bảo hiểm trừ đi khấu hao
phân bổ cho nó nếu có ( nh trờng hợp 1)
+ Bồi thờng đúng bằng giá trị của chiếc xe khi tham gia bảo hiểm trừ đi
khấu hao nếu có.
Nếu sau một thời gian sau khi đã đợc bồi thờng lại tìm thấy xe, chủ xe
muốn chuộc lại phải có sự thỏa thuận của các bên.
Trờng hợp 2: Bồi thờng tổn thất bộ phận( 3 trờng hợp)
- Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm với STHB <= GTBH khi tổn thất bộ
phận xảy ra, mức bồi thờng tối đa của bảo hiểm cũng chỉ bằng cơ cấu giá trị
của bộ phận đó trong tổng giá trị của chiếc xe khi tham gia bảo hiểm. Thông
thờng cơ cấu đó đợc quy định nh sau: thân vỏ chiếm 53.5% động cơ 15.5%
trong tổng giá trị chiếc xe.
- Nếu xe bị tai nạn, một bộ phận nào đó bị h hỏng phải thay thế mới thì
STBH của nhà Bảo hiểm cũng chỉ bằng giá trị của bộ phận đó trớc khi xảy ra
tai nạn.
- Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm với STBH > GTBH khi tổn thất bộ phận
xảy ra, mức bồi thờng tối đa của bảo hiểm cũng chỉ bằng cơ cấu giá trị của bộ
phận đó trong tổng giá trị của chiếc xe tham gia bảo hiểm trong nghiệp vụ bảo
hiểm xe cơ giới, chủ xe có thể tham gia nhiều đơn bảo hiểm, nhng số tiền bồi
thờng tối đa cũng chỉ bằng giá trị thiệt hại thực tế của chiếc xe. Vì bảo hiểm xe
cơ giới là bảo hiểm tài sản nên không có bảo hiểm trùng,
Khi tham gia bảo hiểm chủ xe cần phải lu ý một số vấn đề sau:
- Trong nghiệp vụ bảo hiểm này các công ty bảo hiểm thờng quy định
chỉ tính khấu hao trong những trờng hợp tổn thất trong những trờng hợp tổn
thất toàn bộ hoặc toàn bộ một tổng thành nào đó còn từng động cơ riêng không
tính khấu hao.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét