Giáo trình quản trị kinh doanh quốc tế

Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


3
PHN TH NHT. NHNG VN  CHUNG
CHNG 1. KHÁI QUÁT V HOT NG KINH
DOANH QUC T
GII THIU
Mc đích yêu cu:
Mc đích nghiên cu ca chng này là gii thiu nhng vn đ khái quát v kinh doanh
quc t và tm quan trng ca kinh doanh quc t trong mt th trng toàn cu.
S khác bit gia hot đng kinh doanh quc t vi kinh doanh ni đa cng đc phân
bit đ thy đc nhng đc trng c bn ca kinh doanh quc t
.
T vic lý gii ti sao các doanh nghip li m rng hot đng ra nc ngoài, các đng c
thúc đy quá trình toàn cu hoá, chng này đi vào phân tích mt cách tng quát nhng hình thc
kinh doanh quc t ch yu. ng thi cng nêu rõ nhng nhân t nh hng trc tip và gián
tip đn hot đng kinh doanh quc t ngày nay.
Sau khi hc xong chng này, hc viên phi đt đc các yêu cu sau:
- Nm đc khái nim và hiu rõ bn cht ca kinh doanh quc t
- Ý ngha và tác đng ca kinh doanh quc t đi vi nn kinh t.
- Nhng s khác bit mang tính đc trng ca kinh doanh quc t so vi kinh doanh ni đa.
- Nm đc các yu t tác đng đn kinh doanh quc t.
Ni dung chính:
- Khái nim và s ra đi ca kinh doanh quc t
- Các đc trng ca kinh doanh qu
c t
- C cu ca hot đng kinh doanh quc t
- Các nhân t nh hng đn hot đng kinh doanh quc t.
NI DUNG
1.1. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH HOT NG KINH DOANH QUC T
1.1.1. Khái nim và s ra đi ca hot đng kinh doanh quc t
- Kinh doanh quc t đc hiu là toàn b các hot đng giao dch, kinh doanh đc thc
hin gia các quc gia, nhm tho mãn các mc tiêu kinh doanh ca các doanh nghip, cá nhân và
các t chc kinh t.
- Kinh doanh quc t đã xut hin rt sm cùng vi quá trình giao lu trao đi, mua bán
hàng hoá gia hai hay nhiu quc gia. Cùng vi s
 ra đi và phát trin ca ch ngha t bn, kinh
doanh quc t và các hình thc kinh doanh quc t ngày càng đc m rng và phát trin. Vi
nhng li th v vn, công ngh, trình đ qun lý các công ty xuyên quc gia trên th gii đã và
đang nâng cao v th và tng cng th phn ca mình trong khu vc và trên th gii nói chung.
Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


4
- Ngày nay, di s tác đng mnh m ca các xu hng vn đng ca nn kinh t th gii
đc bit là s tác đng ngày càng tng ca xu hng khu vc hoá và toàn cu hoá, đi vi nn
kinh t tng quc gia và th gii, hot đng kinh doanh quc t và các hình thc kinh doanh quc
t ngày càng đa dng và tr thành mt trong nhng ni dung cc k quan trng trong quan h
kinh t
quc t hin đi.
1.1.2. Vai trò ca hot đng kinh doanh quc t
S phát trin mnh m ca các hình thc kinh doanh quc t đã chng t vai trò to ln ca
nó đi vi s phát trin kinh t xã hi ca mi quc gia.
Trc ht, kinh doanh quc t giúp cho các doanh nghip, các t chc kinh t tha mãn nhu
cu và li ích ca h v trao đi sn ph
m, v vn đu t, v công ngh tiên tin.
Kinh doanh quc t giúp cho các quc gia tham gia sâu rng vào quá trình liên kt kinh t,
phân công lao đng xã hi, hi nhp vào th trng toàn cu. Th trng th gii có vai trò ngày
càng quan trng đi vi s phát trin các quc gia.
Hot đng kinh doanh quc t to điu kin cho các doanh nghip tham gia ch đng và
tích cc vào s phân công lao đng quc t và s trao đ
i mu dch quc t làm cho nn kinh t
quc gia tr thành mt h thng m, to cu ni gia nn kinh t trong nc vi nn kinh t th
gii, bin nn kinh t th gii thành ni cung cp các yu t đu vào và tiêu th các yu t đu ra
cho nn kinh t quc gia trong h thng kinh t quc t.
ng thi, tham gia vào th
trng th gii còn giúp cho các doanh nghip khai thác trit đ
các li th so sánh ca mi quc gia, đt quy mô ti u cho mi ngành sn xut, to điu kin xây
dng các ngành kinh t mi nhn, nâng cao nng sut lao đng, cht lng sn phm và h giá
thành, thúc đy vic khai thác các nhân t tng trng theo chiu sâu, trao đi và ng dng nhanh
chóng các công ngh mi, thu hút vn đu t t bên ngoài, nâng cao t
c đ tng trng và hiu
qu ca nn kinh t quc dân.
Hot đng kinh doanh quc t đc thc hin bng nhiu hình thc khác nhau nh thông
qua các lnh vc xut khu hàng hoá, các doanh nghip hot đng kinh doanh quc t tng thu
ngoi t đ tng ngun vn d tr, đy mnh vic thu hút đu t trong nc; bng hình thc hp
tác
đu t, thu hút vn đu t nc ngoài đ đu t, xây dng c s vt cht k thut cho nn kinh
t; thông qua các hot đng dch v thu ngoi t nh du lch, kiu hi đ tng thêm ngun thu
bng ngoi t thông qua lng khách du lch vào thm quan; thông qua các ngun vn vay t các
nc, các t chc tín dng, ngân hàng trên th gii đ b sung ngun v
n đu t trong nc trong
khi ngun vn tích ly t ni b ca chúng ta còn thp; tng thêm ngun vn bng ngoi t bng
cách xut khu lao đng và chuyên gia cho các nc thiu lao đng, s dng hp lý các ngun tài
nguyên, to thêm vic làm, tng thêm ngun thu ngoi t cho nn kinh t.
M rng các hot đng kinh doanh quc t, tng cng hp tác kinh t, khoa hc và chuy
n
giao công ngh, giúp cho các nc có nn kinh t kém phát trin có c hi ci tin li c cu kinh
t theo hng công nghip hoá, hin đi hoá đt nc. To c hi cho vic phân phi các ngun
lc trong nc và thu hút các ngun lc bên ngoài vào vic phát trin các lnh vc, các ngành ca
nn kinh t quc dân mt cách có hiu qu, khc phc tình trng thiu các ngun lc cho s phát
tri
n đt nc nh vn, nhân lc có trình đ cao, công ngh hin đi, đng thi to điu kin cho
các doanh nghip trong nc vn ra th trng th gii. Th trng ni đa đi vi các nc
đang phát trin thng xuyên b bó hp, không kích thích đc s tng trng ca sn xut.
Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


5
Thông qua hot đng kinh doanh quc t, phân công lao đng quc t gia các doanh nghip
trong nc vi các doanh nghip ngoài nc đc đy mnh, bo đm đu vào và đu ra cho các
doanh nghip trong nc mt cách n đnh và phù hp vi tc đ phát trin kinh t ca đt nc,
to điu kin cho vic hình thành các tp đoàn kinh t mnh, đ sc cnh tranh và hi nhp vào
n
n kinh t th gii và khu vc.
Mt khác, ch có thông qua các lnh vc hot đng ca kinh doanh quc t, các doanh
nghip Vit Nam có th tip thu kin thc Marketing, m rng th trng trong kinh doanh
thng mi quc t, tng tính cnh tranh sn phm. Hn na, th trng nc ngoài có th cung
cp cho th trng ni đa các yu t ca quá trình sn xut, t
đó nâng cao nng lc sn xut,
nâng cao cht lng sn phm, đm bo tính cnh tranh cho sn phm, đm bo cho hàng hoá
đng vng trên th trng nc ngoài.
1.1.3. C s hình thành hot đng kinh doanh quc t
Có nhiu mc đích và đng c thúc đy các doanh nghip tham gia mnh m vào các hot
đng kinh doanh quc t. Trong đó có 3 đng c chính là m rng cung ng, tiêu th hàng hoá,
tìm kim các ngu
n lc  nc ngoài, đa dng hoá hot đng kinh doanh.
a. M rng phm vi th trng kinh doanh
S lng hàng hoá và tr giá hàng hoá (doanh s) đc cung ng và tiêu th tu thuc vào
s ngi quan tâm đn sn phm hay dch v ca doanh nghip. Th trng ni đa luôn b gii
hn v sc mua, v nhu cu. Nu doanh nghip tham gia hot đng kinh doanh  th tr
ng nc
ngoài s khc phc đc s cht hp ca th trng ni đa do s lng khách hàng, sc mua và
kh nng cung ng ca khách hàng trên th trng th gii luôn ln hn th trng  tng quc
gia. Nu doanh nghip luôn m rng hot đng kinh doanh ra nhiu khu vc th trng khác nhau
s cho phép doanh nghip nâng cao doanh s kinh doanh ca mình.
Vic vn ra th
trng nc ngoài, m rng phm vi tiêu th hàng hoá còn có tác dng
giúp cho các doanh nghip m rng khi lng cung ng hoc tiêu th, t đó s to điu kin cho
doanh nghip thu đc li nhun cao hn. Vì vy, chính vic m rng cung ng hoc tiêu th là
mt đng c ch yu đi vi mt doanh nghip khi tham gia thc hin hot đng kinh doanh quc
t
. Mt khác, khi phi đng trc mt th trng ni đa đã bão hoà, các doanh nghip kinh doanh
quc t bt đu tìm kim các th trng nc ngoài. Tuy nhiên, khi m ra nhng th trng mi,
các t chc kinh doanh quc t li chu áp lc phi tng doanh s bán và li nhun cho t chc
ca mình. H thy rng s gia tng thu nhp quc dân đu ngi và s
 tng trng dân s ca các
quc gia đã to ra nhng th trng đy ha hn cho hot đng ca h.
b. Tìm kim các ngun lc nc ngoài
i vi mi quc gia, các ngun tim nng sn có không phi là vô hn mà ch có gii hn.
Do vy, đ có thêm ngun lc mi, buc các doanh nghip phi vn ti các ngun lc  bên
ngoài. Các ngu
n lc  nc ngoài nh: nhân công di dào và giá r, th trng tiêu th rng ln
và đa dng, nguyên vt liu phong phú, ây là nhng ngun li ln mà các doanh nghip đang
hng ti nhm gim chi phí, tng li nhun, ngày nay nhiu nhà sn xut, nhà phân phi c gng
tin hành sn xut hay lp ráp sn phm ngay  nc ngoài và tiêu th ngay ti đó, tc là áp dng
r
ng rãi hình thc xut khu ti ch.
c. M rng và đa dng hoá hot đng kinh doanh
Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


6
Các doanh nghip thng mong mun làm th nào tránh đc s bin đng tht thng ca
doanh s mua, bán và li nhun. Cho nên, h đã nhn thy rng th trng nc ngoài và vic
mua bán hàng hoá  đó nh là mt bin pháp quan trng giúp h tránh đc nhng đt bin xu
trong kinh doanh. Chính vic đa dng hoá hình thc và phm vi kinh doanh s giúp doanh nghip
khc phc đc tình trng khan him ngun nhân l
c trong khuôn kh mt quc gia. a dng hoá
các hot đng thng mi và đu t nc ngoài cho phép doanh nghip khc phc nhng ri ro
trong kinh doanh (phân tán ri ro), cho phép doanh nghip khai thác hiu qu các li th so sánh
ca mi quc gia trong hot đng kinh doanh nhm ti đa hoá li nhun.
1.1.4. c trng ca kinh doanh quc t
Hot đng kinh doanh quc t din ra gia hai hay nhiu quc gia và đc th
c hin trong
môi trng kinh doanh mi và xa l. Vì vy, các doanh nghip kinh doanh không th ly kinh
nghim kinh doanh ni đa đ áp đt hoàn toàn cho kinh doanh vi nc ngoài. Các doanh nghip
mun kinh doanh  môi trng nc ngoài mt cách hiu qu, trc ht phi nghiên cu, đánh
giá môi trng kinh doanh ni mà doanh nghip mun thâm nhp hot đng. S khác nhau gia
kinh doanh quc t và kinh doanh trong nc (kinh doanh ni đa) th hin  mt s
đim sau:
Th nht, kinh doanh quc t là hot đng kinh doanh din ra gia các nc, còn kinh
doanh trong nc là hot đng kinh doanh ch din ra trong ni b quc gia và gia các t bào
kinh t ca quc gia đó.
Th hai, kinh doanh quc t đc thc hin  nc ngoài, vì vy các doanh nghip hot
đng trong môi trng này thng gp phi nhiu ri ro hn là kinh doanh ni đa.
Th ba
, kinh doanh quc t buc phi din ra trong môi trng kinh doanh mi và xa l, do
đó các doanh nghip phi thích ng đ hot đng có hiu qu.
Th t, kinh doanh quc t to điu kin cho doanh nghip gia tng li nhun bng cách m
rng phm vi th trng. iu này khó có th đt đc nu doanh nghip ch thc hin kinh doanh
trong nc.
1.1.5. C c
u ca hot đng kinh doanh quc t
Trong xu th toàn cu hoá và hi nhp, cùng vi s phát trin mnh m ca hot đng kinh
doanh toàn cu, mi doanh nghip và mi quc gia đu phi đng trc mt vn đ là làm th nào
đ có th duy trì và gi vng đc v trí thun li trong th trng th gii. Có ba vn đ chính có
th giúp các quc gia tr li đ
c nhng vn đ đó. Mt là, các quc gia phi duy trì đc kh
nng cnh tranh kinh t. Hai là, phi nm vng nhng quy tc, lut l v trao đi thng mi vi
các quc gia khác. Ba là, cho phép và m rng hot đng kinh doanh ca các công ty đa quc gia.
Trong khuôn kh pháp lý cho hot đng kinh doanh quc t mà pháp lut đã quy đnh,
nhng thc t ca th trng đã dn các nhà kinh doanh
đn vic t chc hot đng kinh doanh
ca mình theo cách thc sao cho ti đa hóa nhng li th
cnh tranh ca h. Mt s phng pháp
t chc hot đng kinh doanh đã tr nên khá ph bin trong buôn bán quc t ngày nay.
Mt khác, khi tin hành kinh doanh quc t, các doanh nghip phi la chn các hình thc
kinh doanh phù hp vi môi trng và kh nng ca doanh nghip, đng thi phi xem xét, cân
nhc tính đn các mc đích kinh doanh, các ngun và kh nng t đó có k hoch nghiên cu và
đánh giá các nhân t thuc v môi trng kinh doanh (môi trng trong nc và nc ngoài, môi
trng bên trong và môi trng bên ngoài doanh nghip).
Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


7
Các hình thc kinh doanh quc t ch yu bao gm nhiu hình thc khác nhau. Di đây,
chúng ta s xem xét ba phng thc ch yu đ tin hành các hot đng kinh doanh trên phm vi
quc t bng cách tìm hiu khuôn kh pháp lý cho mi loi hot đng đó. Mc dù, các phm trù
này không phi bao gi cng có th phân bit rõ ràng, phn ln các hot đng kinh doanh quc t
đu có hình thc ca nhng quan h mua bán, quan h
mua bán li-xng và các quan h đu t.
a. Thng mi hàng hoá
Mu dch quc t hay còn gi là buôn bán quc t là vic mua bán hàng hoá ca mt nc
vi nc ngoài, bao gm các hot đng xut và nhp khu hàng hoá, các dch v kèm theo vic
mua bán hàng hoá (dch v lp ráp, bo hành, cung cp ph tùng ), vic gia công thuê cho nc
ngoài hoc nc ngoài gia công, hot đng xut khu ti ch và tái xut khu các hàng hoá nhp
t
 bên ngoài.
Ni dung và hình thc ca mu dch quc t ngày càng đa dng, th hin s phát trin ca
s phân công lao đng quc t. Mu dch quc t gi v trí trung tâm trong các hot đng kinh t
đi ngoi, vì suy cho cùng, kt qu ca các hot đng kinh t đi ngoi khác đu đc th hin
trong kim ngch ngoi thng. Nhng ngoi thng s không phát tri
n nhanh chóng nu không
da trên c s phát trin quan h hp tác kinh t, hp tác đu t và các hot đng kinh t đi
ngoi khác. c bit, khi th trng toàn cu đang phát trin vi tc đ rt mnh nh hin nay thì
hot đng trao đi hàng hoá li đc thúc đy phát trin ngày càng mnh hn na.
Thng mi hàng hoá hay còn gi là xut nhp khu hàng hoá hu hình. 
ây là mt trong
nhng hình thc kinh doanh quan trng nht, nó phn ánh quan h thng mi, buôn bán gia các
quc gia trong phm vi khu vc và th gii. Hình thc kinh doanh xut nhp khu thng là hot
đng kinh doanh quc t c bn ca mt quc gia, nó là "chìa khoá" m ra nhng giao dch kinh
t quc t cho mt quc gia, to ra ngun thu chi ngoi t ch yu ca mt nc khi tham gia vào
các hot đng kinh doanh qu
c t. Kinh doanh xut nhp khu cng chính là mt hot đng kinh
doanh quc t đu tiên ca mi doanh nghip. Hot đng này vn đc tip tc duy trì ngay c
khi doanh nghip đã đa dng hoá các hot đng kinh doanh.
b. Thng mi dch v
Kinh doanh xut nhp khu còn din ra di hình thc xut nhp khu hàng hoá vô hình
(dch v). Thng mi dch v đc coi là m
t hot đng cung cp dch v t lãnh th mt bên
vào lãnh th bên kia hoc t lãnh th mt bên cho ngi s dng dch v ca bên kia. Hot đng
thng mi dch v bao gm: các dch v du lch, dch v tài chính - tin t, dch v bu chính -
vin thông, dch v bo him, dch v vn ti
Trc đây, ng
i ta thng cho rng xut nhp khu ch liên quan đn hàng hoá vt cht
nh hàng tiêu dùng, hàng t liu sn xut. Nhng ngày nay, khái nim xut nhp khu còn m
rng ra và bao gm các dch v nh du lch, khách sn, hàng không, bo him nh đã nêu 
trên. Khi hot đng hp tác kinh t và liên kt kinh t quc t phát trin càng mnh thì hot đng
thng mi dch v càng tr
 nên mt lnh vc thu hút các doanh nghip, các công ty xuyên quc
gia tham gia. Hot đng kinh doanh dch v đc thc hin thông qua các loi hình nh:
i lý đc quyn
Là hình thc hot đng kinh doanh mà qua đó mt công ty trao cho mt đi tác đc lp
quyn s dng nhãn hiu, mu mã và nó là mt tài sn cn thit cho vic kinh doanh ca phía đi
tác y và công ty cng nhn đc mt khon tin t đi tác 
y. Nh vy, s khác nhau gia hp
đng cp giy phép và hp đng đi lý đc quyn là  ch công ty không ch trao (cung cp) cho
Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


8
công ty đi lý đc quyn vic s dng nhãn hiu mà còn tip tc giúp đ trong hot đng kinh
doanh, s giúp đ này cao hn mc danh ngha.
Hp đng qun lý
Là nhng hp đng thông qua đó mt công ty thc hin s giúp đ mt công ty khác bng
vic cung cp nhng nhân viên qun lý nhm h tr thc hin nhng chc nng qun lý tng quát
hoc chuyên môn sâu trong mt kho
ng thi gian đc bit đ thu đc mt khon tin thù lao nht
đnh t s giúp đ đó.
Hp đng theo đn đt hàng: đây là nhng hp đng thng din ra đi vi các d án quá
ln và các sn phm gm nhiu chi tit, b phn phc tp đn mc mà mt công ty (hay doanh
nghip) duy nht khó có th thc hin đc.
Chng hn nh
 vic thm dò, khai thác du khí hoc phát minh và sn xut ra mt loi máy
bay mi thì ngi ta thng s dng các hp đng theo đn đt hàng theo tng b phn công
vic, tng chi tit sn phm.
Quan h mua bán licence(li-xng)
Mt nhà kinh doanh có th đi đn quyt đnh rng, vic sn xut sn phm  nc ngoài s
đem li hiu qu kinh t cao h
n là sn xut sn phm đó  trong nc ri mang bán  nc
ngoài. ó là trng hp xy ra khi nhà kinh doanh đó có th quyt đnh vic cp li-xng đ sn
xut và bán các sn phm ca mình cho mt công ty khác. Cp li-xng là mt bin pháp đc bit
có hiu qu đ mt công ty có th s dng trên khp th gii công ngh và quyn s hu công
nghi
p.
Mt hình thc cp li-xng đc bit có hiu qu trong hot đng buôn bán quc t là trao các
đc quyn kinh doanh. C hàng hóa và dch v đu có th là đi tng ca loi giao dch quc t
này. ôi khi, vic trao đc quyn kinh doanh là mt phng pháp ít tn kém đ m rng sang các
th trng mi. Loi giao dch này có liên quan đn vic cp giy phép s dng nhãn hiu hàng
hóa đi vi tên gi ca mt sn phm và tên gi dùng trong kinh doanh. Trong mt s trng hp,
đó là vic cp giy phép s dng "bí quyt k thut" hay các bng sáng ch. Nhng ví d đin
hình cho nhng ngi cp các đc quyn kinh doanh có th k đn là McDonals (tên mt loi nhà
hàng ni ting  M vi món n sn đc phc v rt nhanh), KFC, Servicemaster (dch v
 th
tín dng) và Pizza Hut (tên mt loi bánh ni ting ca I-ta-li-a).
c. u t nc ngoài
Khi mt nhà kinh doanh tìm cách duy trì s có mt lâu dài trên mt th trng, ngi đó có
th quyt đnh đu t trc tip vào th trng đó di hình thc mt chi nhánh, mt công ty con
hay mt liên doanh. Chi nhánh là hình thc đn gin nht ca đu t trc tip nó liên quan đn
vic m mt v
n phòng, mt nhà máy, mt nhà kho, hay mt s hot đng kinh doanh khác. Chi
nhánh không có t cách pháp nhân riêng và không tn ti đc lp vi các b phn khác ca doanh
nghip. Vì nhiu lý do, k c do trách nhim pháp lý hn ch, mt nhà kinh doanh có th thành lp
mt pháp nhân riêng bit, đc gi là công ty con. Doanh nghip thành lp ra nó thng đc gi
là công ty m. Nó có th s hu tt c các c phn ca công ty con (trong trng hp này nó đc
gi là công ty con 100% v
n) hay công ty m có th cho phép nhng ngi khác và các doanh
nghip khác,
thng  th trng nc ngoài, có mt phn quyn s hu công ty con. Nhiu nc
đã quy đnh quyn s hu ca ngi nc ngoài đi vi các doanh nghip.
Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


9
Bng hình thc đu t quc t, ch đu t mong mun gim chi phí sn xut, h giá thành
sn phm nhm tng thu li nhun. u t trc tip là mt b phn ca đu t nc ngoài, nó
đc thc hin khi có s điu khin, qun lý gn lin vi quá trình đu t, tc gn quyn s hu
và quy
n s dng vn ca ngi đu t vi nhau.
Hot đng kinh doanh quc t gn lin vi đu t trc tip chính là vic thành lp các công
ty liên doanh (liên doanh công ty vi công ty, hoc chính ph vi công ty) hoc thành lp các chi
nhánh s hu hoàn toàn (theo Lut đu t nc ngoài ti Vit Nam gi là doanh nghip 100% vn
nc ngoài).
d. Kinh doanh tài chính - tin t quc t
Trong thi gian gn đây, các th
trng tài chính cng tr nên mang tính hp nht rõ rt. S
phát trin này cho phép các nhà đu t tri rng các khon đu t ca h khp th gii.
Vi xu th toàn cu hoá nn kinh t th gii, nhng rào chn đi vi các dòng lu chuyn
thng mi và tài chính ngày càng gim bt và mi bin c tài chính quan trng  mi quc gia ít
nhiu đu có nh hng t
c thi khp toàn cu. Bên cnh mi quan h khng khít gia các th
trng tài chính ni đa vi th trng tài chính quc t thng nht, còn có th thy rng nhng
vn đ tài chính ca các doanh nghip và cá nhân  nhng vùng khác nhau trên th gii cng có
mi quan h tng đng nh th. Do vy, có th khng đnh tính cht "quc t" ca tài chính hin
đi không ch
 th hin nét đc trng ca nn kinh t quc t hin đi mà còn là mt xu hng tt
yu đã và đang din ra.
1.2. CÁC NHÂN T NH HNG N HOT NG KINH DOANH QUC T
1.2.1. iu kin phát trin kinh t
S tng trng các hot đng kinh doanh nói chung và kinh doanh quc t nói riêng ph
thuc rt nhiu vào s tng trng kinh t ca m
i quc gia trong nn kinh t toàn cu. Khi thu
nhp ca dân c ngày càng tng, điu kin sinh hot ngày càng đc ci thin do nn kinh t có
s tng trng mnh, thì nhu cu cho sn xut cng nh cho tiêu dùng đòi hi phi đc đáp ng.
Trong khi đó, s cht hp ca th trng ni đa khó có th đáp ng đc nhng nhu cu
đó. Trong hoàn c
nh đó, m rng hot đng kinh doanh ra phm vi quc t mi có th gii quyt
đc vn đ nói trên.
Mt khác, nhng điu kin kinh t có tác đng rt mnh đn khi lng buôn bán, đu
t hàng nm. Song s gia tng buôn bán và đu t luôn có xu hng bin đi nhanh hn s bin
đi ca nn kinh t. S thay đi v mc s
ng trên th gii đã và đang nh hng trc tip đn
toàn b hàng hoá lu chuyn quc t.
T l mu dch quc t đang có xu hng tng nhanh hn t l tng sn phm quc t trong
dài hn. Mc đ gia tng khi lng và giá tr hàng hoá kinh doanh tu thuc rt ln vào mc đ
can thip ca chính ph. Thông qua các công c chính sách kinh t
 v mô mà Nhà nc thc hin
s điu tit khi lng hàng hoá t nc ngoài vào và đc bit s làm gim bt nhp khu khi nn
kinh t b trì tr.
1.2.2. S phát trin ca khoa hc và công ngh
S tác đng mnh m ca cuc cách mng khoa hc và công ngh hin nay đang thúc đy
mnh tc đ tng trng và phát trin kinh t
 tng quc gia, làm cho nhiu quc gia có s
chuyn dch c cu kinh t theo hng công nghip hoá, hin đi hoá.
Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


10
Chính s thay đi nhanh chóng ca công ngh trong th k này đã làm xut hin sn phm
mi thay th nhng sn phm c và làm thay đi v trí ca tng quc gia, tng doanh nghip trong
hot đng kinh doanh quc t. Nhiu sn phm mi nh: máy tính, hàng đin t, máy bay đang
chim phn ln trong hot đng kinh doanh quc t ca doanh nghip.
Hin nay, hu h
t nhng k thut, công ngh mi, hin đi, đu xut phát t các quc gia
tiên tin đã công nghip hoá. Vì vy, các doanh nghip t các quc gia này đang nm gi phn
mu dch và đu t ln hn trong lnh vc công nghip, đây là khu vc kinh t tng trng nhanh.
Tình hình này đang là mt sc ép ln đi vi các quc gia nghèo và các doanh nghip có th phn
ít hn và kh
nng cnh tranh kém hn.
1.2.3. iu kin chính tr, xã hi và quân s
S n đnh hay bt li v chính tr, xã hi cng là nhng nhân t nh hng ln đn hot
đng kinh doanh và kt qu kinh doanh ca doanh nghip. H thng chính tr và các quan đim v
chính tr xã hi xét đn cùng tác đng trc tip đn phm vi, lnh vc, mt hàng đi tác kinh
doanh. Trong nh
ng nm ca thp k 90, tình hình chính tr, xã hi ca nhiu quc gia trên th
gii đã có nhiu bin đng ln theo chiu hng "bt n" đi vi quan h song phng và đa
phng gia các quc gia. iu này đã dn đn thit hi và ri ro ln cho nhiu công ty và quc
gia trên th gii. Các cuc xung đt ln hay nh v quân s trong ni b
 quc gia (ni chin) và
gia các quc gia đã dn đn s thay đi ln v các mt hàng sn xut. C th là xung đt quân s
đã làm phá v nhng quan h kinh doanh truyn thng, làm thay đi h thng vn ti và chuyn
hng sn xut phc v tiêu dùng dân c sang phc v chin tranh. Chính vic chuyn t sn
phm tiêu dùng sang sn xut sn ph
m phc v mc đích quân s đã làm cho kinh doanh thay
đi, đu t b gián đon, quan h gia các quc gia b xu đi và dn dn to lp nên nhng hàng
rào "vô hình" ngn cn hot đng kinh doanh quc t.
1.2.4. S hình thành các liên minh kinh t
Vic hình thành các khi liên kt v kinh t, chính tr, quân s đã góp phn làm tng hot
đng kinh doanh buôn bán và đu t gia các quc gia thành viên (trong khi), làm gi
m t l mu
dch vi các nc không phi là thành viên.  khc phc hn ch này, các quc gia thành viên
trong khi thng tin hành ký kt vi các quc gia ngoài khi nhng hip đnh, tho c đ tng
bc ni lng hàng rào "vô hình" to điu kin cho hot đng kinh doanh quc t phát trin.
Bên cnh các hip đnh song phng và đa phng gia các quc gia đ
ã và đang đc ký
kt, các t chc kinh t quc t, đc bit là Ngân hàng th gii (WB), Ngân hàng Phát trin châu
Á (ADB) có vai trò cc k quan trng đi vi kinh doanh quc t. Chính các t chc này đã cung
cp vn cho nhng chng trình xã hi và phát trin c s h tng nh nhà , đng giao thông,
bn cng, Vic cho vay ca các t chc này đã kích thích mu dch và đu t trc ti
p ca các
doanh nghip. Thông qua đó, các quc gia, doanh nghip kinh doanh có th mua đc nhng máy
móc thit b cn thit t nc ngoài và xây dng mi hoc nâng cp c s h tng và do đó thúc
đy hot đng kinh doanh quc t có hiu qu. Vic hình thành và phát trin ca Liên minh châu
Âu (EU) vi đnh cao là đa đng tin chung EURO vào lu hành chính thc (01/01/2002), làm
cho v th ca EURO đc nâng cao, đng thi thúc đy kinh doanh qu
c t phát trin mnh hn.
TÓM TT
Khái nim v kinh doanh quc t:
Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


11
Kinh doanh quc t đc hiu là toàn b các hot đng giao dch, kinh doanh đc thc
hin gia các quc gia, nhm tho mãn các mc tiêu kinh doanh ca các doanh nghip, cá nhân và
các t chc kinh t.
Kinh doanh quc t ra đi rt sm cùng vi quá trình giao lu, trao đi buôn bán gia các
quc gia và hot đng kinh doanh quc t ngày càng phát trin vi quy mô rng ln do nhu cu
giao lu kinh t gia các quc gia ngày càng ln.
Vai trò ca hot
đng kinh doanh quc t:
Kinh doanh quc t giúp cho các doanh nghip, các t chc kinh t tha mãn nhu cu và li
ích ca h v trao đi sn phm, v vn đu t, v công ngh tiên tin. Bên cnh đó, kinh doanh
quc t còn giúp cho các doanh nghip m rng các hot đng kinh doanh quc t, tng cng
hp tác kinh t, khoa hc và chuyn giao công ngh, giúp cho các nc có nn kinh t kém phát
trin có c h
i ci tin li c cu kinh t theo hng công nghip hoá, hin đi hoá đt nc.
Kinh doanh quc t hình thành trên cc c s sau:
- Nhu cu v m rng phm vi th trng kinh doanh
- Nhu cu tìm kim các ngun lc nc ngoài
- Nhu cu vvic m rng và đa dng hoá hot đng kinh doanh
c trng ca kinh doanh quc t
Th nht, kinh doanh quc t
là hot đng kinh doanh din ra gia các nc, còn kinh
doanh trong nc là hot đng kinh doanh ch din ra trong ni b quc gia và gia các t bào
kinh t ca quc gia đó.
Th hai, kinh doanh quc t đc thc hin  nc ngoài, vì vy các doanh nghip hot
đng trong môi trng này thng gp phi nhiu ri ro hn là kinh doanh ni đa.
Th ba, kinh doanh quc t buc phi din ra trong môi trng kinh doanh m
i và xa l, do
đó các doanh nghip phi thích ng đ hot đng có hiu qu.
Th t, kinh doanh quc t to điu kin cho doanh nghip gia tng li nhun bng cách m
rng phm vi th trng. iu này khó có th đt đc nu doanh nghip ch thc hin kinh doanh
trong nc.
C cu ca hot đng kinh doanh quc t
Các hình th
c kinh doanh quc t ch yu bao gm nhiu hình thc khác nhau. ó là:
- Thng mi hàng hoá
- Thng mi dch v
- u t nc ngoài
- Tài chính, tin t quc t
Các nhân t nh hng đn hot đng kinh doanh quc t
- iu kin phát trin kinh t
- S phát trin ca khoa hc và công ngh
- iu kin chính tr, xã hi và quân s
- S
hình thành các liên minh kinh t
Chng 1: Khái quát v hot đng kinh doanh quc t


12
CÂU HI ÔN TP
1. Trình bày khái nim và vai trò ca hot đng kinh doanh quc t?
2. Phân tích các c s hình thành hot đng kinh doanh quc t?
3. Phân tích đc trng ca kinh doanh quc t ?
4. Phân tích c cu ca hot đng kinh doanh quc t?
5. Phân tích các nhân t nh hng đn hot đng kinh doanh quc t?

Xem chi tiết: Giáo trình quản trị kinh doanh quốc tế